Déjà vu: Μακεδονικό και η μονομαχία των άκρων

Είδα πριν λίγες μέρες τον Λαζόπουλο να απαγγέλλει την επιστολή Θεοδωράκη, σχετικά με το μακεδονικό, με την οποία μας ζητάει να κλείσουμε τα σύνορα, να κάνουμε ότι θυσίες χρείαζεται για την Ελλάδα και να πέσουμε με ψηλά το κεφάλι. Θα ήτανε ενδιαφέρον βέβαια να ακούγαμε επίσης από τον Λαζόπουλο γιατί όταν είχε έρθει η σειρά του να κάνει την μικρή συγκριτικά θυσία της στρατιωτικής θητείας που κάνουν όλοι οι Έλληνες πολίτες, αυτός κυριολεκτικά έκανε τον τρελό για να την αποφύγει. Εν πάσει περιπτώση, στην ίδια επιστολή Θεοδωράκη, πέρα από την κήρυξη του ανένδοτου, επαναλαμβάνοταν όλα τα γνωστά περί συνομωσίας των ιμπεριαλιστών (κάπου εκεί αναφέρεται συνήθως και ο Kissinger) να εξοντώσoυν τους μοναδικούς και ανυπότακτους Έλληνες. Τα γνωστά συμπλέγματα καταδίωξης δηλαδή που, ενώ δεν υιοθετούνται άμεσα από κανένα τεχνοκράτη, παρολαυτά εξαιτίας της ευρείας αποδοχής τους καταφέρνουν και επηρεάζουν την εξωτερική μας πολιτική μέσω του πολιτικού κόστους.

Στον παραπάνω πόλο υπάρχει ένα αντίβαρο. Είναι οι “εγχώριοι κοσμοπολίτες” (σαν τυπικό εκπρόσωπο σκεφτείτε τον Ν. Δήμου), οι οποίοι επίσης θεωρούν τον ελληνικό λαό μοναδικό, αλλά για την τριτοκοσμικότητα του. Για αυτούς, οποιοδήποτε δείγμα πατριωτισμού από τις εθνικές εορτές μέχρι τους πανηγυρισμούς για το Euro 2004 είναι απόδειξη της οπισθοδρόμησής μας. Σχετικά με την υπόθεση της FYROM, διακηρύσσουν ότι πρέπει να ακολουθήσουμε ιδεαλιστικές αρχές στην εξωτερική μας πολιτική και να αφήσουμε όποιον θέλει να ονομάζεται όπως θέλει. Στο ίδιο ιδεαλιστικό πλαίσιο ανάλυσης, επιδεικνύουν μεγάλη ευαίσθησια για οποιαδήποτε μειονότητα έχει να διεκδικήσει κάτι από την Ελλάδα. Περιέργως όμως, ξεχνάνε την ευαισθησία τους όταν πρόκειται για Έλληνες Βορειηπειρώτες, Πολίτες, Ίμβριους κλπ., στο όνομα τότε ενός νεφελώδους ρεαλισμού. Αυτή η αντίφαση εξηγείται μόνο όταν συνειδητοποιήσουμε ότι αυτή η μερίδα αναλυτών ουσιαστικά πέρνουνε θέσεις εξ’αντιθέσεως. Η underlying λογική είναι πάνω-κάτω ως εξής: “Δεν μας αρέσει η οπισθοδρομική Εκκλησία και ο κλόουν δήμαρχος Θεσσαλονίκης, άρα διαφωνούμε σε ότι αυτοί υποστηρίζουν, είτε πρόκειται για τo μακεδονικό, είτε πρόκειται για το βιβλίο ιστορίας”.

Σε μια σοβαρή όμως εξωτερική πολιτική, δεν χωράνε ούτε οι υστερικοί εθνικισμοί αλλά ούτε και οι αντιφάσεις και ο απεριόριστος ενδοτισμός των εγχώριων κοσμοπολιτών. Εμείς οι υπόλοιποι έχουμε χρέος να απαιτούμε μια εξωτερική πολιτική με συνέπεια, βασισμένη σε συγκεκριμένες αρχές που θα προωθούν τα συμφέροντα και την βιωσιμότητα της Ελλάδος. Προσωπικά δεν έχω καταλήξει ποιά είναι η ιδανική αντίδραση στο μακεδονικό, αλλά πιστεύω ότι όποια απόφαση και στρατηγική πρέπει να βασίζεται σε ένα ρεαλιστικό πλαίσιο ανάλυσης που αναγνώριζει τον δυναμικό και εύθραυστο χαρακτήρα των διεθνων σχέσεων, όπως και την ανάγκη κάθε χώρας να μεγιστοποιεί την δυναμή της για να μπορέσει να επιβιώσει μακροπρόθεσμα, α λα Marsheimer. Σύμφωνα με αυτό το paradigm, όπως οι εταιρίες για να εξασφαλίσουνε την επιβίωση τους σε ένα ανταγωνιστικό οικονομικό περιβάλλον είναι value maximizers, έτσι και τα κράτη σε ένα ασταθές περιβάλλον είναι power maximizers –και δεν υπάρχει τίποτα μη φιλελεύθερο σε αυτή την προσέγγιση. Υπό αυτό το πλαίσιο, πρέπει να αξιολογησούμε την στάση μας στο μακεδονικό με cost-benefit analysis και να κάνουμε ερωτήσεις όπως: είχαμε μειωμένη οικονομκή διείσδυση στα Σκόπια εξαιτίας αυτής της ιστορίας; Το πολιτικό κεφάλαιο που ξοδέψαμε μέχρι τώρα, πως αλλιώς θα μπορούσαμε να το χρησιμοποιήσουμε; Επίσης, η πολιτική prestige που ουσιαστικά ακολουθήσαμε, σε ποιό βαθμό έκανε προβολή της δυναμης της Ελλάδας στον βαλκανικό χώρο; Τα side-effects του εγχειρήματος όπως η κινητοποίηση της διασποράς ήτανε συνολικά θετικά ή αρνητικά;

Κάπως έτσι, για μια εξωτερική πολιτική μακριά από ΛΑΟΣ και ΣΥΡΙΖΑ...

Ο "εθνικιστής" Tony Blair

Aπόσπασμα από την πρόσφατη ομιλία του Tony Blair όπου ανακοίνωσε την αποχώρηση του:

"Actually I've been lucky and very blessed. And this country is a blessed nation. "
"The British are special - the world knows it, in our innermost thoughts we know it. This is the greatest nation on earth."

Η παραπάνω δήλωση (η οποία δεν είναι out of context), δεν είδα να προκάλεσε καμία αρνητική αντίδραση εδώ στο Λονδίνο. Και πολύ σωστά. Όλοι καταλαβαίνουν ότι η προκατάληψη υπέρ του έθνους σου είναι απόλυτα φυσιολογική και ώς έναν βαθμό χρήσιμη.

Φανταστείτε τώρα κάποιος Έλληνας πολιτικός ή διανοούμενος να έκανε παρόμοια δήλωση για τους Έλληνες, τι κράξιμο θα έτρωγε από τους εγχώριους "κοσμοπολίτες", αριστερούς ή παλαιοφιλελεύθερους (Δήμου κλπ.)


Για να πάμε βαθύτερα, στους FT του Σαββάτου, ο Caldwell σχολιάζοντας τον επιθετικό πατριωτισμό του Σαρκοζί μιλάει για τις commonsensical virtues που εγκατέλειψε η αριστερά:

The convoluted value system of the hard left was a windfall for Mr Sarkozy in the election. It surrendered to him the entire field of commonsensical virtues - hard work, loving your country etc.

Ελπίζω η ΦΣ να μην κάνει παρόμοιο στρατηγικό λάθος.

«Την αλήθεια ρε»

Οι παλιοί θα θυμούνται την κωμωδία «Μάθε παιδί μου γράμματα». Γυρισμένη το 1981, αναφερόταν σε ένα χωριό στην μετεμφυλιακή Ελλάδα, όπου το κατεστημένο της Δεξιάς προσωποποιημένο από τον δεξιό γυμνασιάρχη, αποκρύπτει και αρνείται να τιμήσει έναν αριστερό αγωνιστή της αντιστάσης με αποτέλεσμα την αντίδραση της τοπικής κοινωνίας.

Η τανία ήτανε σημάδι της δυναμικά ανερχόμενης αριστεράς που στο περιθώριο τότε, διεκδικούσε από την κατεστημένη ιντελιγκέντσια το δικαίωμα στην ιστορική αλήθεια. Τα επόμενα χρόνια ως γνωστόν οι ισορροπίες ανατράπηκαν σφόδρα, τώρα τα μήντια και ο ακαδημαϊκος χώρος αριστεροκρατούνται και το νέο κατεστημένο της τελευταίας 25ετίας αποκρύπτει, λοιδωρεί, διαστρέφει και (κυριολεκτικά) τρομοκρατεί κατά το δοκούν.

Τελευταίο κρούσμα το βιβλίο ιστορίας. Η ιστορία προκάλεσε πολλά debates στην Ελλάδα που δυστυχώς δεν παρακολούθησα. Αυτό όμως που είδα ήταν το απόκομμα σελίδας με την περιγραφή της καταστροφης της Σμύρνης σαν ένα «συνωστισμό» των ελλήνων που υποχωρούσαν. Η αλήθεια βέβαια είναι τελείως διαφορετική

Καταλαβαίνω το πόσο τραυματισμένη είναι η προηγούμενη γενιά από τον καταπιεστικό και εν πολλοίς γελοίο εθνικισμό του παρελθόντος (αυτή είναι η γενιά που πολλές φορές αντέταξε στην εθνικιστική προπαγάνδα το Σολώμειο «εθνικό είναι οτι είναι αληθινό»). Καταλαβαίνω επίσης ότι ίσως να υπάρχουν καλές προθέσεις πίσω από την προσπάθεια απεθνικοποιήσης, ένα μέλλον χωρίς εθνικές διαφορές κλπ.

Όμως την ίδια στιγμή κάθε μεγάλη εταιρία προσπαθεί με τεράστιο κόστος να αναπτύξει την δική της διακριτή κουλτούρα (holy grail του σύγχρονου management) που θα κάνει τους υπαλλήλους της περισσότερο πιστούς και απόδοτικους. Το μεγαλύτερο success story χώρας του προηγούμενου αιώνα ήταν το Ισραήλ γιατί κατάφερε να δημιουργήσει έναν πατριωτισμό/εθνικισμό που ενέπνευσε εκατομύρια ανθρώπους. Και εδώ, σε μια χώρα με μία από τις πιο ένδοξες ιστορίες, το κατεστημένο της προσπαθεί να αποβάλλει αυτήν την winning culture... Eίναι σαν η Goldman Sachs, η τράπεζα φαινόμενο με την διάσημη «κουλτούρα επιτυχίας» της, να αποφασίσει να αλλάξει το ονομά της, να απαρνηθεί τις επίτυχιες της και να δηλώσει ότι δεν αναγνωρίζει κάποια ανωτερότητα της σε σχέση με τις άλλες τράπεζες. Absolutely stupid...

Θέλοντας ή μη κύριοι, εδώ είμαστε όλοι μόνιμοι συνάδελφοι και μέτοχοι στην μεγάλη επιχείρηση ΕΛΛΑΣ Α.Ε. που κύριο asset της είναι η «the-underdog-that-wins» κουλτούρα και το γεμάτο επιτεύγματα παρελθόν της. Θα τα σβήσουμε έτσι; Είναι ο μηδενισμός της εθνικής συνείδησης τόσο σημαντικός σαν σκοπός που να επιτρέπει τον ακρωτηριασμό της ιστορίας;

Η τελευταία σκηνή του «Μάθε παιδί μου γράμματα», είναι στο τοπικό δικαστήριο. Εκεί ο δεξιός γυμνασιάρχης αρχίζει την κατάθεση του με ψέμματα για την ιστορία του χωριού. Ξαφνικά, ο μέχρι τότε άβουλος Νίκος Καλογερόπουλος, πετάγεται και κράζει τον πατέρα του: «Την αλήθεια ρε, την αλήθεια»